Naslovna > Srbija Danas > Ekonomija > “Loš zakon o GMO” prepreka za članstvo u STO

“Loš zakon o GMO” prepreka za članstvo u STO

BEOGRAD – Članstvo Srbije u Svetskoj trgovinskoj organizaciji (STO) je godinama “zamrznuto”, a time je usporen put ka pristupanju Evropskoj uniji, jer je Zakon o genetički modifikovanim organizmima iz 2009. godine u suprotnosti sa pravilima STO, rečeno je danas na skupu o pristupanju Srbije STO i EU.

Na panel diskusiji u beogradskom Medija Centru – “Pristupanje Srbije STO i EU u doba populističkih izazova međunarodnoj trgovini”, istaknuto je da Srbija neće moći da postane članica EU, ukoliko prethodno nije postala članica Svetske trgovinske organizacije, te da je pregovaračko poglavlje 30 – Ekonomski odnosi sa inostranstvom, veoma značajno za dalji napredak zemlje.

Rečeno je da se već godinama nalazimo u “statusu kvo”, te da su benefiti koje bismo ostvarili pristupanjem Svetskoj organizaciji ogromni, te da nas na tom putu, između ostalog, najviše koči, kako je rečeno, “loš zakon o GMO”.

Profesor Ekonomskog fakulteta u Beogradu i savetnik u Svetskoj trgovinskoj organizaciji Predrag Bjelić, kaže za Tanjug da se Srbija nalazi na kraju pregovaranja pristupanju STO, ali da su ostala “neka nerešena pitanja”.

“Imamo pitanje režima trgovine genetički modifikovanim organizmima. Srbija je zakonom iz 2009. godine uvela opštu zabranu bilo kakvog uvoza i izvoza takvih proizvoda, što je suprotno opštim pravilima STO”, ističe Bjelić.

On kaže da se ta zabrana mora ukinuti, a za genetički modifikovane proizvode se može uvesti, objašnjava, poseban režim odobravanja njihovog prometa, “s tim da se proizvodnja može zabraniti, ali promet ne, ali se može staviti poseban režim”.

“Ovo je jedino pitanje iz multilateralnog okvira gde pravila Srbije nisu usklađena sa pravilima STO”, kazao je Bjelć.

Bivša pomoćnica ministra trgovine, turizma i telekomunikacija Bojana Todorović, kazala je da je proces pristupanja Srbije STO pokrenut još 2005. godine, a da do sada nije bilo političke volje da se ovaj proces završi do kraja.

“Članstvo u STO omogućava svim državama članicama pod jednakim uslovima da pristupe tržištu od oko sedam milijardi ljudi koje obuhvata 98 odsto svetske trgovine”, rekla je Todorović.

Na skupu je istaknuto da je od osnivanja STO-a 1995. godine, nominalna vrednost trgovine robom i uslugama porasla 273 odsto ili prosečno 7,2 odsto godišnje.

Rečeno je i da usklađivanje domaćih propisa sa postojećim pravilima STO nije podložno pregovorima i da, kako je naglašeno, nijedna zemlja nije pristupila ovoj organizaciji dok nije u potpunosti usaglasila propise sa postojećim pravilima Svetske organizacije.

Aleksej Tarasjev iz Instituta za biološka istraživanja kaže za Tanjug da Srbija “stoji u pregovorima” za pristupanje u članstvo Svetske trgovinske organizacije zbog zakona o GMO, te da su ranije zakonske regulative bile bolje od postojećih.

“Zakon kakav imamo iz 2009. godine nije u skladu sa pravilima STO, a da bismo bili član EU prvo moramo postati član STO. Problem je opšta zabrana. Zakon iz 2009. je istovremeno krajnje restriktivan i nebezbedan, a mi ne bi imali nikakav problem sa STO da imamo onaj zakon koji smo imali od 2001. do 2009. godine”, objašnjava Tarasjev.

Prema njegovim rečima, stari zakon omogućavao je dobijanje dozvola za sve vrste upotrebe genetički modifikovanih organizama, ali da “za tih osam godina ni jedna dozvola nije dobijena ni za kultivaciju ni za upotrebu i stavljanje na tržište kao hrane za ljude”.

On kaže i da Evropa, i neke druge države koje nisu članice EU, imaju veoma restriktivan sistem o prometu GMO, ali nemaju opštu zabranu kao Srbija.

Karlos Gimeno Verdejo iz Evropske komisije, istakao je da zatvaranje granica, ograničavanje prometa, nije rešenje, te da se globalizacija ne može zaustaviti.

“Članstvo u STO ima svojih troškova, ali ima i svojih prednosti. Treće zemlje imaju pristup tržištima, istovremeno, dobija se transparentnost i predvidljivost”, kaže Verdejo i naglašava da multilateralizam doprinosi miru.

STO je jedini regulatorni okvir za međunarodnu trgovinu koji danas uključuje 164 države, carinske teritorije, od kojih su 159 države članice UN, od ukupno 193 članice.

Članak je prvobitno objavljen ovde

Komentari

komentari



Podeljeno